Astronomia 7/2026 (169)

Uwaga! Produkty cyfrowy (PDF) 

Metryka gwiazd

Gwiazdy od zawsze pomagały ludziom porządkować niebo. Najpierw otrzymywały nazwy i trafiały do gwiazdozbiorów, później katalogowano ich położenie i jasność, aż w końcu nauczyliśmy się odczytywać informacje zapisane w ich świetle. Dziś kilka liter i cyfr, takich jak G2V, potrafi powiedzieć astronomowi zaskakująco wiele o temperaturze, barwie i etapie ewolucji gwiazdy. W artykule Anity Przybylskiej śledzimy historię tej niezwykłej „metryki”, od pierwszych fotografii widm po diagram Hertzsprunga-Russella.

Lipiec przynosi także ważną rocznicę. Dokładnie pół wieku temu Viking 1 bezpiecznie osiadł na powierzchni Marsa. Był pierwszym w pełni udanym, długotrwałym lądownikiem marsjańskim i pierwszym, który przeprowadził bezpośrednie eksperymenty zaprojektowane do poszukiwania aktywności biologicznej na innej planecie. Ich wyniki do dziś pozostają przedmiotem dyskusji. Historia Vikingów pokazuje, jak łatwo pomylić obiecujący sygnał z niepoznaną wcześniej chemią środowiska i jak wiele pokory wymaga poszukiwanie życia poza Ziemią.

W tym numerze spoglądamy również na kosmos jako część historii i kultury. Maciej Draws relacjonuje obchody 250-lecia Stanów Zjednoczonych, podczas których NASA, SpaceX i program Artemis stały się ważnymi elementami opowieści o amerykańskich ambicjach. Wracamy też do klasyki science fiction: gry „Flashback” oraz filmu „Podróż na siódmą planetę”, który przy skromnym budżecie próbował zmierzyć się z pytaniami o pamięć, lęki i granice ludzkiej percepcji.

Nie zabrakło oczywiście bieżących odkryć, map nieba, kalendarza zjawisk, przeglądu planet, komet i obiektów mgławicowych. Lipcowe noce stopniowo stają się ciemniejsze, a wraz z nimi wracają lepsze warunki do obserwacji.

 Spis tematów – Astronomia nr 7 (169) / lipiec 2026

Astronews: Znamy załogę Artemis III • Ariane 6 • Chandra • Misja Euclid • WASP-121 b • Superziemia GJ 3378 b (teksty niepodpisane)

Historia i eksploracja

Metryka gwiazd. Jak astronomowie ponumerowali niebo? – Anita Przybylska
Viking. 50 lat pytania o życie na Marsie – Mariusz Kulma
Dzień Niepodległości. Obchody 250-lecia Stanów Zjednoczonych – Maciej Draws

Niebo i obserwacje

Kalendarium: lipiec – Mariusz Kulma
Obserwujemy planety – Mariusz Kulma
Niebo poranne i wieczorne – Mariusz Kulma
Kalendarz astronomiczny 07/2026 –  Gabriel Murawski, Mariusz Kulma

Aktualności ze świata komet – Piotr Guzik
Ciekawe obiekty mgławicowe – Piotr Guzik

Astrofotografia

Droga Mleczna nad Wybrzeżem Amalfi – Marzena Rogozińska

Gry, film i kultura

Flashback. Rotoskopowa amnezja na Tytanie – Tomasz Wiśniewski
Podróż na siódmą planetę – Tomasz Wiśniewski